De kunst van het kijken

De kunst van het kijken

by Rieneke Schokker

Personal Journals

Wanneer een idee blijft terugkomen | Achter de schermen van DIS/CONNECTED

Wat doe je als een idee je niet meer loslaat? In deze aflevering van De kunst van het kijken neem ik je mee achter de schermen van mijn documentaire DIS/CONNECTED. Ik vertel hoe het idee ontstond tijdens onze lange periode op Bali, waarom ik twijfelde of ik dit project wel moest oppakken en hoe ik uiteindelijk besloot om het toch te doen. We hebben het over: het verschil tussen fotografie en film; de verhalen achter Bali; creativiteit en experimenteren; ruimte maken voor nieuwe ideeën; waarom sommige projecten je blijven achtervolgen. Soms hoef je nog niet precies te weten waar een idee naartoe leidt. Soms is het voldoende om gewoon te beginnen. Ik hoop dat deze aflevering je inspireert om je eigen ideeën wat serieuzer te nemen. Veel luisterplezier!

Wat mag je eigenlijk als straatfotograaf? Een confrontatie in Tirana

Op de boekenmarkt in Tirana sta ik met mijn camera een foto te maken, wanneer een boze oudere man op me afloopt. Hij denkt dat ik een bedelende vrouw op de foto heb gezet en wil mijn foto's zien. Het is de eerste keer dat ik zo direct word aangesproken op mijn werk als fotograaf, en het zet me flink aan het denken. In deze aflevering neem ik je mee in dat moment en in alles wat het daarna in me losmaakte. Ik heb het onder andere over: Wat er precies gebeurde op de boekenmarkt, en hoe ik daarop reageerde Waarom ik de dagen erna huiverig werd om nog straatfoto's te maken Wat wel en niet mag als je fotografeert in de openbare ruimte (portretrecht, privacy, auteursrecht) De afweging die ik altijd maak is: is deze foto het waard om voor op mijn strepen te gaan staan? Het verschil tussen hoe mensen op Bali en in Tirana reageren op een camera Hoe ik mijn richting terugvond door me te richten op wat me daadwerkelijk opvalt, in plaats van op de mensen om me heen Heb jij ook wel eens zo'n confrontatie met iemand gehad die niet gefotografeerd wilde worden of niet wilde dat je iemand anders fotografeerde? Ik hoor het graag.

Vier dagen fotograferen in Hongkong: de aantrekkingskracht van grote steden

Tien jaar na mijn eerste bezoek ben ik terug in Hongkong, deze keer met meer tijd en een andere blik. Ik vertel over de energie van grote steden, het contrast met Bali (bamboesteigers naast wolkenkrabbers) en waarom ik dit keer minder wilde toekijken en meer onderdeel wilde zijn van het geheel. Ik neem je mee in het fotograferen en navigeren door een grote stad, en ik zoek overeenkomsten en verschillen tussen grote steden. Is het de onderlaag die me trekt? Of is het de kans op die ene mooie foto?

Wat vijf maanden Bali me leerde over mijn fotografie

In deze aflevering kijk ik terug op vijf maanden Bali. Wat er veranderde in mijn fotografie, maar ook wat er in mij veranderde. Want langer op één plek blijven geeft je een ander soort kijken. Je ziet meer, je hoort meer en de verhalen van mensen kruipen onder je huid. En soms leidt dat tot iets wat je van tevoren niet had zien aankomen: een nieuw idee waar je maar niet omheen , hoe hard je het ook probeert.

Wanneer ontstaat het verhaal van een foto? En heeft elke foto een verhaal (nodig)?

Ik ontdek steeds vaker verhalen in mijn foto's die ik van tevoren niet had bedacht. Daarom duik ik in deze aflevering in het ontstaan van de verhalen die bij een foto horen. Soms zoek ik verhalen bewust op, soms ontstaan ze toevallig en een enkele keer ontstaat het verhaal pas als ik foto's combineer. Maar als een foto meer is dan een verhaal, is het ook belangrijk om een plek te creëren voor deze verhalen.

Blij zijn met wat je mist | Van FOMO naar JOMO

Ken je dat gevoel dat je overal bij wilt zijn, alles wilt zien en niets wilt missen? In deze aflevering vertel ik over mijn bezoek aan Nuanu Creative City op Bali en het moment dat ik op de scooter terugreed en dacht: dit is precies goed zo. Iets wat ik niet altijd voel, want ik heb snel last van FOMO. In deze aflevering neem ik je mee in hoe je FOMO ombuigt naar JOMO: blij zijn met wat je mist. Iets wat ik zelf ook vaker wil toepassen in mijn dagelijks leven en in mijn fotografie.

Van oppervlakkig kijken naar echt zien | Over stilstaan, aandacht en inspiratie

Kijk jij de hele dag door, maar zie je eigenlijk weinig? In deze aflevering duik ik in het verschil tussen passief kijken en echt zien. Ik vertel hoe ik op Bali, na een Bali-Belly, mijn eigen boodschap terugvond: er is altijd iets te zien, als je durft te kijken. Inclusief praktische tips om dat zelf te oefenen, ook zonder camera. Want stilstaan is misschien wel de sterkste keuze die je maken.

Als alles stil valt; Melasti, Ogoh-Ogoh en Nyepi op Bali

In deze aflevering neem ik je mee in de stiltedag op Bali (Nyepi). Een dag waarop het hele eiland tot stilstand komt. Geen licht, geen verkeer, geen werk, alleen stilte en bezinning. Maar Nyepi is onderdeel van een hele week vol ceremonies, rituelen en betekenis. Ik vertel je over de voorbereidingen, de purification ceremonie op het strand, de indrukwekkende Ogoh-Ogoh-optocht en hoe het is om daar als buitenstaander en als fotograaf middenin te staan.

De spanning tussen zien en gezien worden | Mebarung Bongan Village 2026

In deze aflevering neem ik je mee naar een lokale muziekavond op Bali, waar ik onverwacht beland tussen dorpsbewoners en traditionele rituelen. Als enige toerist bevind ik me ineens midden in iets wat niet voor mij bedoeld lijkt en juist daar ontstaat een interessant spanningsveld. Want hoe beweeg je je als fotograaf tussen observeren en deelnemen? Wanneer blijf je op de achtergrond en wanneer stap je naar voren?

Hoe kleine rituelen je helpen bewuster te leven

Rituelen lijken steeds meer te verdwijnen uit ons dagelijks leven. Een sterk contrast met Azië, waar rituelen nog springlevend zijn en het dagelijks leven vormgeven. Er gaat geen dag voorbij zonder dat ik een offer zie, een ceremonie of simpelweg een klein gebaar om even stil te staan bij wie je bent en je plek in deze wereld. Het inspireerde me tot het ontwikkelen van de collectie rituelen. Beelden die jou helpen om bewuster te leven en meer tijd en ruimte te maken voor rust en stilstaan.

1 of 2