پادکست روانشناسی اتاق آخر | Last Room

پادکست روانشناسی اتاق آخر | Last Room

por Shaghayegh Namvar

Superación personal Salud mental

Temporada 1

اپیزود 11: کمالگرایی | هیچ کاری رو نمیتونم شروع کنم

«وقتی شرایط بهتر شد شروع می‌کنم.» «وقتی بیشتر بلد شدم انجامش می‌دم.» «فعلاً صبر می‌کنم…» گاهی پشت این جمله‌ها تنبلی نیست؛ کمال‌گرایی و ترس از خوب نبودنه.

اپیزود 10: چرا دیگه هیچی خوشحالم نمیکنه؟

همه‌چی سر جاشه… ولی انگار هیچ‌چیزی خوشحالت نمی‌کنه. چرا دیگه از چیزهایی که قبلاً دوست داشتیم لذت نمی‌بریم؟ چرا ذوق‌مون کمتر شده؟ و اصلاً این حس می‌تونه نشونه‌ی چی باشه؟ توی این اپیزود درباره‌ی آنهدونیا، بی‌لذتی و کم‌رنگ شدن حس خوشحالی حرف می‌زنیم. اگه مدت‌هاست با خودت می‌گی: «چرا دیگه هیچی خوشحالم نمی‌کنه؟» این اپیزود برای توئه. @ShaghayeghEra کانال یوتیوب

اپیزود 9: عقب افتادگی

تا حالا شده حس کنی همه دارن جلو می‌رن و تو هنوز همون‌جایی؟ 🥲 تو این اپیزود درباره‌ی این حرف می‌زنیم که چرا گاهی احساس می‌کنیم از زندگی عقب افتادیم؛ از مقایسه‌ی اجتماعی و Social Clock گرفته تا فشاری که شبکه‌های اجتماعی و انتظارهای خودمون به ما وارد می‌کنن. شاید قبل از اینکه بگی «من عقبم»، بهتر باشه بپرسی: عقب نسبت به کی؟ طبق کدوم زمان‌بندی؟ اگر این حس برات آشناست، جمله‌ی زیر رو تو کامنت کامل کن: «فکر می‌کردم تا این سن باید…»

اپیزود 8: مرز داشتن، خودخواهی نیست

چند بار «باشه» گفتی، فقط چون نمی‌خواستی کسی ازت ناراحت بشه؟ در این قسمت از «اتاق آخر» درباره‌ی سختی نه گفتن، فرهنگ تعارف، عذاب وجدان، مرزبندی و ترس از قضاوت حرف می‌زنیم. قرار نیست یاد بگیریم سردتر یا خودخواه‌تر باشیم؛ قرار است بفهمیم چطور می‌شود به دیگران احترام گذاشت، بدون اینکه خودمون را از معادله حذف کنیم. منابع: Koutlaki, S. A. — Offers and expressions of thanks as face enhancing acts: ta’arof in Persian William O. Beeman — مطالب مربوط به Ta’arof در Encyclopaedia Iranica Ryan & Deci — پژوهش‌ها و نوشته‌های مربوط به Self-Determination Theory و Autonomy Chirkov et al. — Differentiating autonomy from individualism and independence Omura et al. — مرور نظام‌مند درباره‌ی Assertiveness Communication Training پژوهش‌های CBT و آموزش جرأت‌مندی درباره‌ی assertiveness و boundary setting

اپیزود 7: وقتی مرد چیزی نمی‌گه

توی این قسمت از اتاق آخر، سراغ یه تصویر متفاوت از گفت‌وگوی عاطفی می‌ریم؛ گفت‌وگویی که لزوماً روبه‌رو و با جمله‌های احساسی شروع نمی‌شه، بلکه گاهی وسط یه کار مشترک، شانه‌به‌شانه، شکل می‌گیره.با نگاهی به دو پژوهش تازه (یکی درباره‌ی گروه‌های Men's Shed در کانادا، و یکی متاآنالیزی درباره‌ی رابطه‌ی باورهای سنتی مردانگی با کمک‌خواهی روان‌شناختی)، این سؤال‌ها رو باز می‌کنیم:چرا کمک خواستن برای بعضی مردها این‌قدر سخته؟وقتی مردی بالاخره از احساسش می‌گه، ما واقعاً آماده‌ی شنیدنشیم؟و شاید مهم‌تر از «چرا حرف نمی‌زنن»، این سؤاله: مردها کِی، با کی، و کجا حس امنیت بیشتری برای حرف زدن دارن؟این قسمت رو گوش کن اگه:می‌خوای نگاه دقیق‌تری به سکوت مردهای اطرافت داشته باشیکنجکاوی درباره‌ی رابطه‌ی هنجارهای مردانگی و سلامت رواندنبال یه زاویه‌ی تازه، فراتر از کلیشه‌های رایج، هستی Cosco, T. D., et al. (2026). Building Purpose and Belonging Shoulder-to-Shoulder: Exploring the Social and Emotional Impacts of the Squamish Men's Shed. Canadian Journal on Aging.Üzümçeker, E. (2025). Traditional Masculinity and Men's Psychological Help-Seeking: A Meta-Analysis. International Journal of Psychology, 60(2), e70031.

اپیزود6: بدن واقعا فراموش نمیکنه ؟

بعضی چیزها از ذهن می‌رن،اما از بدن نه. توی این اپیزود درباره این حرف می‌زنیم که تجربه‌های سخت چطور ممکنه هنوز توی بدن ما زنده باشن. «بدن واقعاً فراموش نمی‌کند؟» Bessel van der Kolk — The Body Keeps the ScoreAmerican Psychiatric Association — PTSDNational Center for PTSDتحقیقات مربوط به Trauma, Interoception & Nervous System Royalty Free Music from Tunetank.com Track: Sunday Evening by Alexey Anisimov https://tunetank.com/track/3758-sunday-evening/

اپیزود 5: وقتی روان‌شناسی تبدیل به برچسب می‌شود

در این اپیزود از «اتاق آخر» درباره‌ی therapy-speak حرف می‌زنیم؛ جایی که زبان روان‌شناسی از ابزارِ فهمیدن، ممکن است تبدیل شود به ابزارِ برچسب‌زدن. شاید دانستن روان‌شناسی قرار نیست آدم‌ها را برای ما ساده‌تر کند؛ شاید قرار است پیچیدگی‌شان را بهتر ببینیم. Royalty Free Music from Tunetank.com Track: Sunday Evening by Alexey Anisimov https://tunetank.com/track/3758-sunday-evening/

اپیزود 4 : شرم

شرم همیشه شبیه خجالت کشیدن نیست. گاهی خودش رو با پنهان‌کاری نشون می‌ده، گاهی با خودانتقادی، گاهی با ترس از قضاوت دیگران و حتی گاهی با خشم. ممکنه از یک اشتباه شروع بشه، اما خیلی زود از «کاری که کردم» عبور کنه و برسه به «آدمی که هستم». همین تفاوت یکی از محورهای مهم پژوهش‌های مربوط به شرم و احساس گناهه؛ پژوهش‌هایی که نشون می‌دن شرم، در مقایسه با احساس گناه، ارتباط قوی‌تری با علائم افسردگی داره، هرچند هیچ‌کدوم رو نمی‌شه در همه شرایط ذاتاً سالم یا ناسالم دونست. توی این قسمت از «اتاق آخر» درباره شکل‌های مختلف شرم حرف می‌زنیم؛ از شرمی که از نگاه خودمون به خودمون میاد تا شرمی که از تصور نگاه دیگران شکل می‌گیره. درباره نقش خانواده و تجربه‌های کودکی حرف می‌زنیم، بدون اینکه همه‌چیز رو به پدر و مادر نسبت بدیم؛ چون مرورهای پژوهشی جدید ارتباط رابطه والد–کودک با شرم رو تأیید می‌کنن، اما اندازه این ارتباط‌ها عموماً کوچیکه و شرم حاصل یک علت واحد نیست. Music: Bensound.com/royalty-free-music License code: OZTXATABH7HNV7PS Artist: : Roman Senyk منابع اصلی این اپیزود Kim, S., Thibodeau, R. & Jorgensen, R. S. — Shame, Guilt, and Depressive Symptoms: A Meta-Analytic Review. van Eickels و همکاران — The Parent–Child Relationship and Child Shame and Guilt: A Meta-Analytic Review. Swee, M. B. و همکاران — Examining the Relationship Between Shame and Social Anxiety: A Systematic Review. López-Castro, T. و همکاران — Association Between Shame and Posttraumatic Stress Disorder: A Meta-Analysis. DeCou, C. R. و همکاران — On the Association Between Trauma-Related Shame and Symptoms of Psychopathology: A Meta-Analysis. Nechita, D. M. و همکاران — Shame and Eating Disorder Symptoms: A Meta-Analysis. Luoma, J. B. و همکاران — Substance Use and Shame: A Systematic and Meta-Analytic Review. Brown, N. و همکاران — The Effectiveness of Compassion Focused Therapy for Shame and Self-Criticism: A Systematic Review. Shamsababdi, P. E. و همکاران — پژوهش ایرانی درباره ارتباط Self-Compassion، Shame، Guilt، Anxiety و Depression. Patricia A. DeYoung — Understanding and Treating Chronic Shame: Healing Right Brain Relational Trauma؛ منبع بالینی و نظری برای بخش شرم مزمن و رابطه‌ای. توضیح: این اپیزود محتوای آموزشی و پژوهش‌محور داره و جای تشخیص یا درمان فردی توسط متخصص سلامت روان رو نمی‌گیره.

اپیزود3: زخم بی خبری

چطور بین خطر واقعی، احتمال خطر و خاطره خطر فرق بذاریم؛ چطور مصرف خبر رو مدیریت کنیم؛ با کودکان درباره جنگ و ناامنی چطور حرف بزنیم؛ کمک اولیه روان‌شناختی دقیقاً چیه؛ چه رفتارهایی ممکنه ناخواسته به فرد آسیب بزنن؛ چطور در روزهای بحران یه برنامه قابل تحمل بسازیم؛ و چه نشونه‌هایی می‌گن که وقت گرفتن کمک تخصصی رسیده. در کمک اولیه روان‌شناختی، هدف وادار کردن فرد به تعریف جزئیات حادثه نیست. اول باید امنیت و نیازهای فوری بررسی بشه، بعد بدون فشار به فرد گوش بدیم و در نهایت کمکش کنیم به خانواده، اطلاعات معتبر یا خدمات موردنیاز وصل بشه. سازمان جهانی بهداشت این رو نوعی کمک انسانی، عملی و حمایتگرانه برای افراد درگیر بحران تعریف می‌کنه. برای کودکان هم واکنش‌هایی مثل ترس، کابوس، اختلال خواب، چسبیدن بیشتر به والد، کناره‌گیری یا پرخاشگری ممکنه دیده بشه. حمایت متناسب با سن، حفظ نسبی برنامه روزانه و اطمینان دادن بدون وعده‌های غیرواقعی می‌تونه کمک‌کننده باشه. این اپیزود قرار نیست ترس طبیعی رو بیماری بدونه یا برای همه نسخه یکسان بپیچه. هدف اینه که بفهمیم چرا وقتی جهان نامطمئن می‌شه، بدن و روان ما این‌طور واکنش نشون می‌دن و چطور می‌تونیم بدون انکار خطر، بخشی از توان فکر کردن و زندگی کردنمون رو پس بگیریم. شاید سلامت روان توی وضعیت بی‌ثبات، به معنی نترسیدن نباشه. شاید به معنی این باشه که ترس، تمام توان فکر کردن و ارتباط داشتن ما رو تصاحب نکنه. منابع این اپیزود World Health Organization — Mental Health in Emergencies World Health Organization — Post-traumatic Stress Disorder WHO, War Trauma Foundation & World Vision — Psychological First Aid: Guide for Field Workers Inter-Agency Standing Committee — Guidelines on Mental Health and Psychosocial Support in Emergency Settings Goral et al. — Development and Validation of the Continuous Traumatic Stress Response Scale Avramchuk et al. — Understanding the Clinical Profile of Continuous Traumatic Stress American Psychological Association, Speaking of Psychology — Surviving the Trauma of War in Ukraine American Psychological Association, Speaking of Psychology — How to Cope With News Overload UNICEF — Protecting Children’s Mental Health in Emergency Settings UNICEF — How to Support Your Child During Conflict and Crisis Situations توضیح: محتوای این اپیزود آموزشی است و جای تشخیص، روان‌درمانی یا مراقبت پزشکی فردی را نمی‌گیرد.

اپیزود2: تنهایی پنهان زنان

سؤال اصلی این اپیزود این است: چرا ممکن است زنی تنها نباشد، اما عمیقاً احساس تنهایی کند؟ منابع: World Health Organization; WHO Commission on Social Connection; U.S. Surgeon General Advisory on Loneliness and Isolation; Cacioppo et al.; Masi et al.; studies on gendered mental labor, postpartum social support, loneliness in marriage, Instagram/social comparison, perinatal depression, and loneliness in older adults.

1 de 2