Menntavísindavarpið | Podcast on RSS.com

Menntavísindavarpið

Menntavísindavarpið

by Menntavísindavarpið

Kynþátta-og menningarfordóma í daglegu lífi ungs fólks

Í þessum þætti fáum við til okkar Semu Erlu Serdaroglu, aðjúnkt við Menntavísindasvið í tómstunda- og félagsmálafræði og aktívista fyrir réttindum flóttafólks og hælisleitenda á Íslandi. Sema segir okkur frá rannsókn sinni um kynþátta-og menningarfordóma í daglegu lífi ungs fólks þar sem hún skoðar upplifun þeirra af slíkum fordómum og einelti sem einkennist af þeim. Sema gefur okkur einnig innsýn inn í aðra rannsókn sem hún gerði ásamt Ingunni Hreinberg um hættulega orðræðu og hvernig hennar rannsóknir og starf sem aktívisti spila saman

Auðurinn í fjöltynginu

Í þessum þætti fáum við til okkar doktorsnema við Menntavísindasvið, þær Kriselle Lou Suson Jónsdóttur og Önnu Katrínu Eiríksdóttur sem rannsaka fjöltyngi, máluppeldi og samstarf fjölskyldna og skóla í íslensku samfélagi. Þær byggja rannsóknir sínar meðal annars á reynslu fjölskyldna, nemenda og kennara um allt land og varpa ljósi á hvernig styðja má betur við börn með fjölbreyttan tungumála- og menningarbakgrunn. Kriselle fjallar um fjöltyngt máluppeldi og hlutverk foreldra í síbreytilegu málumhverfi barna á Íslandi, en Anna Katrín ræðir mikilvægi góðs samstarfs heimila og skóla og hvernig hnitmiðuð samskipti geta haft jákvæð áhrif á nám og líðan nemenda. Þær benda jafnframt á þann mikla styrk og auð sem felst í fjölbreyttri tungumálakunnáttu og bakgrunni barna og fjölskyldna þeirra.

Háskólakennslufræði og Heimahöfn

„Við höfum séð í okkar rannsóknum að þeir sem hafa farið í gegnum námið eru allir ánægðir, þeim finnst þeir hafa vaxið ásmegin í kennslu og vita betur hvað þeir eru að gera og hvers vegna þau eru að kenna. Þau hafa betra orðfæri og hugtök til að tala um kennslu við aðra. Svo er það samfélagið sem þau fá með því að kynnast og vera með kennurum af öllum sviðum Háskóla Íslands,“ segir Guðrún Geirsdóttir, prófessor og fagstjóri Kennslumiðstöðvar Háskóla Íslands fer fyrir námi í háskólakennslufræði við Háskóla Íslands í nýjasta varpið Menntavísindavarpsins. Þar ræðir hún námið og verkefnið Heimahöfn í tengslum við það.

„Tími til kominn að rannsaka ástina“

„Ástinni hefur verið haldið utan við hið akademíska rými lengst af, hún hefur verið meðhöndluð eins og trúarbrögð, ósnertanleg og eitthvað sem má ekki ræða, allra síst á rökfræðilegum nótum. Hún hefur verið tengd við geðveiki, í raun allt sem við getum hugsað sem óskynsamlegt,“ segir Berglind Rós Magnúsdóttir, prófessor við Menntavísindasvið í nýjasta þætti Menntavísindavarpsins. Berglind Rós er prófessor í menntunarfræðum, er öflugur rannsakandi og hefur skoðað félagslegt réttlæti í menntun með áherslu á áhrif stéttar, uppruna, kynferðis sem jafnrétti í tengslum við uppeldi og menntun. En hún hefur jafnframt stundað ástarrannsóknir ásamt feminískum fræðikonum við HÍ og stofnaði Ástarrannsóknarfélagið árið 2016. Nýverið var bókin Ástarkraftur, gefin út sem Berglind ritstýrði ásamt Silju Bára Ómarsdóttur, rektor Háskóla Íslands. Í þættinum ræðir hún hina nýútkomna bók, ást sem viðfangsefni rannsókna auk önnur rannsóknarverkefni sín.

„Það er framtíðarstarf að kenna íslensku sem annað tungumál“

Renata Emilsson Pesková, dósent í kennslufræði menntunar fyrir alla á Menntavísindasviði mætti í Menntavísindavarpið og ræddi m.a. fjölbreyttar leiðir til að verða ÍSAT kennari en vaxandi þörf er fyrir kennara með sérhæfingu í kennslu íslensku sem annað mál í skólakerfinu. Í Menntavísindavarpinu ræðir hún fjölbreytt námstækifæri til að verða ÍSAT kennari og rannsókn sem hún vinnur um þessar mundir ásamt Branislav Bédi, sem byggir á könnun um hæfni og starfshætti kennara í íslensku sem öðru tungumáli (ÍSAT) sem var lögð fyrir haustið 2025.

Heittrúuð starfendarannsóknakona

Ingibjörg Ósk Sigurðardóttir, dósent í leikskólakennarafræði við Deild kennslu og menntunarfræði á Menntavísindasviði er að eigin sögn heittrúuð starfendarannsóknakona. Hún trúir á þá aðferð, þegar kennarinn er stöðugt að skoða sig í starfi og finna leiðir til að bæta sig. Ingibjörg Ósk hefur starfað mikið við slíkar rannsóknir, komið að innleiðingu raunfærnimats í leikskólakennarafræði HÍ og m.a. rannsakað launað starfsnám í leikskólakennarafræði. Hér ræðir hún rannsóknirnar og sýn sína á kennslu leikskólakennarafræði.

Efling orðaforða barna er fyrst og fremst jöfnunartækifæri

Sigríður Ólafsdóttir, dósent á Menntavísindasviði Háskóla Íslands vinnur þessa stundina að rannsókninni Kennsluleiðbeiningar með námsorðaforða: Innleiðing lista yfir íslenskan námsorðaforða og gæðatexta með námsorðaforða í læsismenntun grunnskólanema. Listinn gefur upplýsingar um námsorð sem nemendur á mismunandi aldri þurfa að þekkja til að geta skilið, rætt og skrifað um það sem þeir fást við í námi. Sigríður ræðir í þættinum um eflingu orðaforða barna, orðaforða sem jöfnunartækifæri og árangursríka kennsluhætti með námsorðaforða. Í lok árs 2026 verður kennsluhefti og nemendahefti gert aðgengilegt fyrir skóla til að nýta sér í kennslu. Nánar um rannsóknina

Gildi útiveru og hreyfingar og hlutverk og verkefni tengiliða við innleiðingu farsældarlaga

Díana Ívarsdóttir og Emilía Örlygsdóttir brautskráður nýverið frá Menntavísindasviði Háskóla Íslands og kynntu lokaverkefni sín á málþingi meistaranema í lok janúar. Emilía lauk meistaranámi í menntunarfræði leikskóla og ber meistaraverkefni hennar heitið: „Við verðum alltaf sterkari og sterkari“ Gildi mikillar útiveru, markvissrar hreyfingar og náms í nærumhverfinu“. Díana lauk meistaranámi í Starfstengdri leiðsögn og kennsluráðgjöf og heitir meistaraverkefni hennar: „Við erum enn þá að fóta okkur“ Hlutverk og verkefni tengiliða við innleiðingu farsældarlaga. Díana og Emilía spjalla hér um meistaraverkefni sín, niðurstöður og hvernig vinna megi áfram með þær.

Færri börn undir 13 ára eru á samfélagsmiðlum

Samkvæmt nýjum niðurstöðum rannsóknarinnar, Börn og netmiðlar, samstarfs Fjölmiðlanefndar og Menntavísindastofnunar Háskóla Íslands eru mörg dæmi þess að við séum að búa börnum heilbrigðara umhverfi á netinu. Ingibjörg Kjartansdóttir, verkefnisstjóri Menntavísindasviðs og Menntavísindastofnunar HÍ og Skúli Bragi Geirdal, sviðsstjóri Netvís – Fjölmiðlanefnd, mættu í Menntavísindavarpið og ræddu niðurstöður um samfélagsmiðlanotkun ungmenna og viðhorf þeirra til áreitis og öryggis á netinu. Í tilefni af alþjóðlega netöryggisdeginum 10. febrúar kynna þau m.a. niðurstöðurnar á málþinginu, Samfélagsmiðla- og snjallsímanotkun barna og ungmenna í Hátíðarsal Háskóla Íslands, kl. 15:00–16:30. Málþingið eru hluti af fyrirlestraröð Menntavísindasviðs HÍ, Efst á baugi og unnin í samstarfi við Netvís – Fjölmiðlanefnd.

Nýir draumar um framtíð menntunar

Ólafur Páll Jónsson, prófessor í heimspeki við Menntavísindasvið ræðir nýja drauma um menntun framtíðar í nýjasta þætti Menntavísindavarpsins. Hann hefur unnið mikið með sjálfbærnimenntun þar sem kemur við sögu þær hörmungar sem ganga á í heiminum af margvíslegu tagi; loftslagsváin, líffræðilegur fjölbreytileiki, stríð, fátækt og gervigreind. Þá kemur að spurningunni, hvernig eigum við að skipuleggja framtíðina og þar á meðal skólakerfin í ljósi þessara áskorana?

1 of 4