x.....x

ହିନ୍ଦୁ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ମଧ୍ୟ କର୍ମଫଳ ଭୋଗର ଏହି ଅନିବାର୍ଯ୍ୟତା ଜାହିର କରେ । ତେବେ ହିନ୍ଦୁ ପରମ୍ପରାର ଉତ୍ସ ଯେଉଁ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଚେତନା, ତା’ର ପରିସର ବ୍ୟାପକ ।

ସେ ଯାହାହେଉ, ଆପାତତଃ ଯେଉଁ କଥାଟି ଏଠାରେ ଆଶୁ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ, ତାହା ଏହିପରି :

ଋଷି ଅଷ୍ଟବକ୍ର ଥିଲେ ସାଧାରଣ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଅସୁନ୍ଦର । ସେ ଯାଇ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଆପଣ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା । ଆପଣ ମୋ କଳେବରର ବକ୍ରତା ଦୁରକରି ମୋତେ ପୁନଃସୃଜନ କରନ୍ତୁ ।”

“ପାରିବି ନାହିଁ, ବତ୍ସ ! ତୁମ ପ୍ରାରବ୍ଧ ତୁମକୁ ଭୋଗ କରିବାକୁ ହିଁ ପଡ଼ିବ ।” ଉତ୍ତର ଦେଲେ ବ୍ରହ୍ମା ।

ଅଷ୍ଟବକ୍ର ଯାଇ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଭେଟି କହିଲେ, “ଆପଣ ଏ ବିଶ୍ବବ୍ୟାପ୍ତ ଜୀବନର ପାଳନକର୍ତ୍ତା । ମୋତେ ତ ଦୈନିକ ଭୋଜ୍ୟ ମିଳୁନାହିଁ । ମୁଁ ଯେମିତି ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରତିପାଳିତ ପ୍ରାଣୀ ଜଗତର ବାହାରେ !”

“ତୁମର ପ୍ରାରବ୍ଧ ତୁମକୁ ଭୋଗିବାକୁ ପଡ଼ିବ, ବତ୍ସ !” ବିଷ୍ଣୁ ଅସହାୟପ୍ରାୟ କହିଲେ ।

ଅଷ୍ଟବକ୍ର ଯାଇ ପହଞ୍ଚିଲେ ଶିବଙ୍କ ସମୀପରେ ।

“ହେ ମହାଦେବ ! ଆପଣ ପରା ପରମ ସଂହାରକ ? ମୋର ଏ ଜୀବନ ଲୋଡ଼ା ନାହିଁ । ମୋତେ ସଂହାର କରନ୍ତୁ ।” ସେ ନିବେଦନ କଲେ ।

“ତୁ ...