En Büyük Düşman Nefsindir

Düşman cana kasteden kimseye denir. Bir kimse ki kendi can çekişmektedir, o nasıl düşman olur. Şimdi yarasa kuşunu, güneşin düşmanı mı sandın. Kendine hicap olan o tabiatından dolayı, yarasa güneşe düşmandır. Onun zaâflarıdır ki güneşe çıkmasına mâni olur. Düşman, kendisi sebebiyle azap çekilendir. Sizi sinir eder, onun yüzünden âzap çekersiniz. Bizâtihi lâl taşının özelliğidir ki, kendisine düşman olmuş ve parlaklığını söndürmüştür. Yarasa kuşunun güneşe çıkmaya tahammülü olmayan bir canlı olduğunu biliyorsunuz. Bunun için suç güneştedir diyemeyiz, çünkü onun tabiâtı böyledir. Lâl taşı da doğası gereği yansıtma özelliği olmayan bir taş olduğundan, bu iş için de güneşi suçlamamız anlamsızdır. Lâl taşının kendi yapısı ve varlığı kendisine düşmandır. Dolayısıyla bunda güneşin bir günahı yoktur.